Rewolucja w bezpieczeństwie żywności. Nowe wytyczne EFSA i zmiany w standardach certyfikacji 2026.
Jeśli działasz w branży spożywczej, z pewnością czujesz, że tempo zmian regulacyjnych nie zwalnia. Ostatnie miesiące to czas intensywnych prac EFSA (Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności) oraz aktualizacji najważniejszych standardów certyfikacji.
Branża spożywcza mierzy się obecnie z bezprecedensową dynamiką zmian w przepisach. Aktywność EFSA oraz aktualizacje kluczowych standardów certyfikacji stawiają przed przedsiębiorcami nowe wymagania. Aby ułatwić Ci nawigację po tych regulacjach, zebraliśmy najważniejsze wytyczne, które wpłyną na Twój model operacyjny w najbliższym czasie. Dowiedz się, jak skutecznie dostosować firmę do nadchodzących standardów.
Jakie są kluczowe zmian, które wpłyną na Twój biznes w nadchodzących miesiącach. Sprawdź, czy Twoja firma jest gotowa na „nową normalność”.
1. Nowe wytyczne EFSA, czyli nauka w służbie transparentności
EFSA postawiła na cyfryzację i jeszcze bardziej rygorystyczne podejście do danych. Największą nowością są zaktualizowane wytyczne dotyczące dodatków do żywności, które w pełni zaczną obowiązywać w lipcu 2026 roku.
Co to oznacza w praktyce?
-
Koniec „szarej strefy” dla nanomateriałów. Jeśli stosujesz dodatki zawierające nanocząsteczki, przygotuj się na konieczność dostarczenia bardzo szczegółowych analiz toksykologicznych.
-
Nowa Żywność (Novel Food) pod lupą. EFSA skraca ścieżkę dla produktów tradycyjnych z krajów trzecich, ale jednocześnie zaostrza wymogi dla innowacyjnych białek (np. mięsa hodowanego komórkowo czy produktów fermentacji precyzyjnej).
2. Standardy GFSI. Czas na FSSC 22000 v6
Jeśli Twoja firma posiada certyfikat FSSC 22000, 1 kwietnia 2025 roku był datą graniczną. Od tego momentu nie ma już powrotu do wersji 5.1. Wytyczne EFSA dotyczące bezpieczeństwa chemicznego mają bezpośredni wpływ na to, jakich środków może używać Twoja firma DDD (Dezynfekcja, Dezynsekcja, Deratyzacja).
-
Ograniczenia biocydów: EFSA regularnie przegląda bezpieczeństwo substancji czynnych (np. antykoagulantów stosowanych w trutkach). Coraz częściej dąży się do ograniczenia stałego wykładania toksycznych przynęt na rzecz monitoringu (tzw. permanent baiting jest obecnie mocno ograniczany przez prawo UE).
-
Podejście IPM (Integrated Pest Management): Zgodnie z duchem nowych regulacji, nacisk kładzie się na metody mechaniczne i fizyczne (bariery, lampy UV, szczelność budynków), a chemia ma być ostatecznością.
3. Zmiany w projektowaniu (Hygienic Design)
Nowe standardy kładą większy nacisk na to, jak urządzenia są skonstruowane i montowane.
-
Dostępność do czyszczenia: Szkodniki uwielbiają „martwe strefy” w maszynach, gdzie gromadzą się resztki organiczne. Zgodnie z nowymi wymogami certyfikacji, podczas przeglądów infrastruktury musisz ocenić, czy urządzenia nie stwarzają nisz ekologicznych dla szkodników.
-
Zabezpieczenie przed ptakami 2026: Nowoczesne systemy certyfikacji wymagają audytów otoczenia zakładu (np. czy na dachu nie gromadzi się woda, czy elewacja nie ma ubytków, w których gniazdują ptaki).
Na co zwracają uwagę audytorzy w 2026 roku?
-
Kultura Bezpieczeństwa Żywności: To już nie tylko zapis w procedurze. Musisz udowodnić, że każdy pracownik – od produkcji po zarząd – rozumie swoją rolę w zapewnieniu jakości. Już nie tylko serwisant ma widzieć problem. Nowe standardy wymagają, aby pracownicy produkcji byli przeszkoleni z rozpoznawania wczesnych oznak obecności szkodników i wiedzieli, jak to raportować.
-
Food Loss & Waste: Standardy kładą teraz nacisk na to, jak zarządzasz odpadami i stratami żywności w procesie produkcji. Nowe wytyczne dotyczące ograniczania strat żywności wiążą się bezpośrednio z deratyzacją. Niewłaściwe zarządzanie odpadami (źle zabezpieczone kontenery) to główny czynnik wabiący szkodniki.
-
Zarządzanie alergenami: Wymogi dotyczące znakowania i unikania zanieczyszczeń krzyżowych stały się jeszcze bardziej restrykcyjne.
- Analiza trendów: Audytorzy v6 wymagają głębokiej analizy trendów. Nie wystarczy protokół „brak aktywności”. Musisz umieć wykazać, że jeśli w danym kwartale wzrosła liczba odłowionych owadów biegających, to firma podjęła działania korygujące (np. naprawa progu w bramie nr 4).
4. Etykiety pod nowym nadzorem (soki, miody, dżemy)
Unijna „dyrektywa śniadaniowa” wchodzi w fazę realizacji. Do czerwca 2026 roku producenci muszą dostosować etykiety soków, dżemów i miodów.
-
Pochodzenie miodu: Koniec z ogólnymi sformułowaniami typu „mieszanka miodów z UE i spoza UE”. Konsument musi dokładnie wiedzieć, z jakich krajów pochodzi surowiec.
-
Mniej cukru, więcej informacji: Pojawiają się nowe kategorie, takie jak „sok owocowy o obniżonej zawartości cukru”, co otwiera rynek na innowacje, ale wymaga precyzyjnych badań laboratoryjnych.
4. Polskie akcenty – flagi na warzywach i owocach
Warto przypomnieć, że od lutego 2026 roku w polskich sklepach przy sprzedaży owoców i warzyw luzem pojawi się obowiązek umieszczania grafiki z flagą państwa pochodzenia. To ukłon w stronę patriotyzmu konsumenckiego, ale dla dystrybutorów oznacza to konieczność jeszcze ściślejszej kontroli łańcucha dostaw.